उपोसथ पालनका दिनहरू

उपोसथका दिनहरू धर्म-अभ्यासप्रतिको समर्पण नवीकरण गर्ने समय हुन्। संसारभरका थेरवाद बौद्ध गृहस्थ अनुयायी र प्रव्रजितहरूले यी दिनहरू पालन गर्छन्।

Uposatha days are times of renewed dedication to Dhamma practice, observed by lay followers and monastics throughout the world of Theravada Buddhism.

प्रव्रजितहरूका लागि यी प्रायः अझ गहन चिन्तन र ध्यानका दिन हुन्छन्। धेरै विहारमा शारीरिक श्रम (निर्माणकार्य, मर्मतसम्भार आदि) घटाइन्छ। अमावस्या र पूर्णिमामा पाक्षिक दोषस्वीकार तथा भिक्षु-पातिमोक्ख (प्रव्रजितका आचरणसम्बन्धी नियमहरू) को पाठ हुन्छ।

For monastics, these are often days of more intensive reflection and meditation. In many monasteries physical labor (construction projects, repairs, etc.) is curtailed. On New Moon and Full Moon days the fortnightly confession and recitation of the Bhikkhu Patimokkha (monastic rules of conduct) takes place.

गृहस्थहरूले ध्यान-अभ्यासमा सहयोग पुर्‍याउन र धर्मप्रतिको प्रतिबद्धतामा नयाँ ऊर्जा भर्न उपोसथका दिन अष्टशील पालन गर्छन्। सम्भव भएसम्म उनीहरूले यी दिनलाई स्थानीय विहार जाने, संघलाई विशेष दान अर्पण गर्ने, धर्म सुन्ने र धर्मसहचरहरूसँग राति अबेरसम्म ध्यान गर्ने अवसरका रूपमा लिन्छन्। स्थानीय विहारसँग निकट सम्बन्ध नभएकाहरूका लागि पनि यो संसारभर अभ्यास गरिरहेका लाखौँ बौद्धहरूको अदृश्य साथबाट प्रेरणा लिँदै आफ्नै ध्यानको प्रयास बढाउने सरल अवसर बन्न सक्छ।

Lay people observe the Eight Precepts on Uposatha days, as a support for meditation practice and as a way to re-energize commitment to the Dhamma. Whenever possible, lay people use these days as an opportunity to visit the local monastery, in order to make special offerings to the Sangha, to listen to Dhamma, and to practice meditation with Dhamma companions late into the night. For those not closely affiliated with a local monastery, it can simply be an opportunity to step up one's efforts in meditation, while drawing on the invisible support of millions of other practicing Buddhists around the world.

उपोसथ दिनहरूको पात्रो एउटा जटिल परम्परागत सूत्रबाट गणना गरिन्छ, जसको आधार सामान्यतः चन्द्रपात्रो हो। त्यसैले मितिहरू वास्तविक खगोलीय मितिसँग सधैँ मिल्दैनन्। थप जटिलता के छ भने थेरवाद बौद्ध धर्मको प्रत्येक निकायले केही फरक पात्रो पछ्याउने प्रवृत्ति हुन्छ।

The calendar of Uposatha days is calculated using a complex traditional formula that is loosely based on the lunar calendar, with the result that the dates do not always coincide with the actual astronomical dates. To further complicate matters, each sect within Theravada Buddhism tends to follow a slightly different calendar.

बौद्ध पात्रोमा पूर्णिमाका केही उपोसथ दिनको विशेष महत्त्व हुन्छ:

Several full-moon Uposatha days hold special significance in the Buddhist calendar:

माघ पूजा (सामान्यतः फेब्रुअरीमा)

Magha Puja (usually in February)

कहिलेकाहीँ “संघ दिवस” भनिने यो दिन बुद्धको उपस्थितिमा १,२५० अर्हत् स्वतः भेला भएको घटनाको सम्झना हो। भेला भएका भिक्षुमध्ये एक हजारले यसअघि बुद्धको आदित्तपरियाय (अग्नि उपदेश) सुनेर बोध प्राप्त गरेका थिए; बाँकी २५० स्थविर महामोग्गल्लान र सारिपुत्तका अनुयायी थिए। यस शुभ भेलामा बुद्धले “ओवाद-पातिमोक्ख गाथा” (“पाठ-मार्गदर्शिका” हेर्नुहोस्) सुनाउनुभयो। यो धर्मका मुख्य बुँदाहरूको सार हो, जुन उहाँले सभालाई धर्मप्रचारमा पठाउनुअघि दिनुभएको थियो। [सुझाइएको पढाइ: अजान लीको “सबैका लागि धर्म।”]

This day, sometimes called "Sangha Day," commemorates the spontaneous assembly of 1,250 arahants in the Buddha's presence. One thousand of the gathered monks had previously achieved Awakening upon hearing the Buddha's delivery of the Fire Sermon; the remaining 250 were followers of the elder monks Ven. Moggallana and Ven. Sariputta. To mark this auspicious gathering, the Buddha delivered the "Ovada-Patimokkha Gatha" (see "A Chanting Guide"), a summary of the main points of the Dhamma, which the Buddha gave to the assembly before sending them out to proclaim the doctrine. [Suggested reading: "Dhamma for Everyone" by Ajaan Lee.]

विशाख पूजा (वेसाक) (सामान्यतः मेमा)

Visakha Puja (Vesak) (usually in May)

कहिलेकाहीँ “बुद्ध दिवस” भनिने यो दिन बुद्धको जीवनका तीन मुख्य घटनाको सम्झना हो, जुन यही पूर्णिमामा भएका थिए: उहाँको जन्म, सम्बोधि र अन्तिम निर्वाण (परिनिर्वाण)। [सुझाइएको पढाइ: अजान लीको “विशाख पूजा।”]

This day, sometimes called "Buddha Day," commemorates three key events in the Buddha's life that took place on this full-moon day: his birth, Awakening, and final Unbinding (parinibbana). [Suggested reading: "Visakha Puja" by Ajaan Lee.]

आषाढ पूजा (सामान्यतः जुलाईमा)

Asalha Puja (usually in July)

कहिलेकाहीँ “धर्म दिवस” भनिने यो दिन बुद्धको पहिलो उपदेशको सम्झना हो। उहाँले धेरै वर्ष वनमा सँगै अभ्यास गरेका पाँच भिक्षुको समूहलाई यो उपदेश दिनुभएको थियो। यसलाई सुनेपछि तीमध्ये एक भिक्षु (आयुष्मान् कोण्डञ्ञ) ले निर्वाणको पहिलो झलक प्राप्त गरे, जसबाट आर्य-संघको जन्म भयो। वार्षिक वर्षावास (वस्स) भोलिपल्ट सुरु हुन्छ।

This day, sometimes called "Dhamma Day," commemorates the Buddha's first discourse, which he gave to the group of five monks with whom he had practiced in the forest for many years. Upon hearing this discourse, one of the monks ( Ven. Kondañña) gained his first glimpse of Nibbana, thus giving birth to the Noble Sangha. The annual Rains retreat (vassa) begins the following day.

प्रवारणा दिवस (सामान्यतः अक्टोबरमा)।

Pavarana Day (usually in October).

यो दिन वर्षावास (वस्स) को समाप्ति हो। त्यसपछिको महिनामा कठिना समारोह हुन्छ, जसमा गृहस्थहरू संघलाई चीवरको कपडा र अन्य आवश्यक वस्तुहरू औपचारिक रूपमा दान गर्न भेला हुन्छन्।

This day marks the end of the Rains retreat (vassa). In the following month, the kathina ceremony is held, during which the laity gather to make formal offerings of robe cloth and other requisites to the Sangha.

आनापानसति दिवस (सामान्यतः नोभेम्बरमा)।

Anapanasati Day (usually in November).

एक वर्षावास (वस्स) को अन्त्यमा भेला भएका भिक्षुहरूको प्रगतिबाट बुद्ध यति प्रसन्न हुनुभयो कि उहाँले उनीहरूलाई थप एक महिना अभ्यास-वास लम्ब्याउन प्रोत्साहन दिनुभयो। त्यस चौथो महिनाको समाप्ति भएको पूर्णिमामा उहाँले श्वासप्रश्वासको स्मृति (आनापानसति) सम्बन्धी निर्देशन दिनुभयो। यो आनापानसति सुत्त (MN 118)—श्वासप्रश्वासको स्मृतिबारे उपदेश—मा पाइन्छ।

At the end of one rains retreat (vassa), the Buddha was so pleased with the progress of the assembled monks that he encouraged them to extend their retreat for yet another month. On the full-moon day marking the end of that fourth month of retreat, he presented his instructions on mindfulness of breathing (anapanasati), which may be found in the Anapanasati Sutta (MN 118) — The Discourse on Mindfulness of Breathing.

यो पनि हेर्नुहोस्:

See also: